Heim: netgr.anomy.net

Markhópar og įvinningur bankanna

Dags: 27. mars 2002

Höfundur: Žórarinn Stefįnsson (toro@strik.is) vefspekślant og fyrrum vefrįšgjafi.


Eftirfarandi śttekt er ętlaš aš fjalla um kosti žess aš taka upp "Einfaldar netgreišslur" fyrir bankastofnanir, višskiptavini žeirra og ašra netnotendur, žęr afleišingar sem hęgt er aš sjį fyrir og vangaveltur um hugsanlega aršsemi.

Žaš er vert aš taka fram aš undirritašur hefur engan hag af žvķ umfram ašra netnotendur aš Einfaldar netgreišslur komist į koppinn. Honum žykir hins vegar hugmyndin įhugaverš og spennandi aš velta žvķ fyrir sér hvaša įhrif hśn gęti haft.

Efnisyfirlit

Grunnhugmyndin

Hugmyndin aš baki "Einföldum netgreišslum" byggist ķ stuttu mįli į einfaldri, stašlašri greišslubeišni sem greišandi afgreišir ķ öryggi sķns netbanka. Žeim er lżst ķ opnum stašli og vonandi veršur hęgt aš nota žęr ķ öllum ķslenskum bönkum. Umręddur stašall er langt kominn og hęgt er aš kynna sér hugmyndir aš baki honum į žessum sķšum:

Lķklegir notendur

Einföldum netgreišslum er ętlaš aš vera einfalt form greišslubeišna sem hęgt er aš afgreiša ķ netbanka. Žęr eru ekki hugsašar fyrir reglulegar greišslukröfur į borš viš žęr sem sķmafyritęki, orkuveitur og ašrir innheimtuašilar nota. Fyrir slķkar greišslur eru gjarnan ašrar žarfir og kröfur. Einföldum netgreišslum er žvķ ekki stefnt til höfušs kerfum į borš viš Netgķró, Netskil og öšrum sambęrilegum lausnum.

Einfaldar netgreišslur eru frekar hugsašar fyrir stakar greišslur žar sem greišslubeišandi hefur ekki endilega ašgang aš flóknari višskiptakerfum og ętlast er til aš greišsla sé innt af hendi "samstundis", eša žvķ sem nęst.

Gera mį rįš fyrir aš žeir sem helst muni nota Einfaldar netgreišslur til aš stunda sķn vefvišskipti:

Greišendur verša aftur į móti fyrst og fremst einstaklingar (og ašrir notendur nśverandi heimabankakerfis).

Vefverslanir og smęrri fyrirtęki

Algengasta form greišslubeišna hjį vefverslunum um allan heim er notkun kreditkorta. Ég geri rįš fyrir aš lesendur žekki žęr öryggishęttur sem fylgt geta žvķ aš gefa upp kortanśmer į netinu og mikilvęgi žess aš fyllsta öryggis sé gętt.

Žaš aš ętlast til žess aš netnotendur gefi upp kreditkortanśmer og ašrar persónulegar upplżsingar į sķšum sem ekki byggja į dulkódušum samskiptum (SSL) er hreinn dónaskapur viš višskiptavininn og bżšur margvķslegum hęttum heim. Žvķ mišur eru margar ķslenskar vefverslanir sem gera einmitt žetta.

Hvort žar er um aš kenna žekkingarleysi eša žvķ aš verslanaeigendur tķmi ekki aš kaupa dulkódunarlykla skal ekki fullyrt hér. Žaš er samt óumdeilanlegt aš dulkódun fylgir kostnašur og hugsanlega freistar žaš verslunareigenda aš spara meš žvķ aš "taka sénsinn".

Ef verslanir geta tekiš upp Einfaldar netgreišslur žurfa žęr ekki aš koma sér upp dulkódun (nema lķka sé bošiš upp į kreditkortavišskipti). Slķkt gęti eflaust lękkaš stofnkostnaš verslananna eitthvaš og hugsanlega aukiš śrval žeirra. Svo mį gera rįš fyrir aš žegar žessum verslunum vaxi fiskur um hrygg bjóši žęr upp į meiri žjónustu og hafi žį efni į aš standa rétt aš sķnum öryggismįlum.

Sem greišslumišill fyrir verslanir ķ frumbernsku er hugmyndin um Einfaldar netgreišslur mjög spennandi, enda er žį stušst viš öryggisrįšstafanir bankanna sjįlfra og žörf į sérforritun hjį verslununum lķtil sem engin.

Forsendur žess aš verslanir sjįi sér hag ķ aš bjóša upp į Einfaldar netgreišslur hljóta samt aš vera aš meirihluti notenda (og helst allir) hafi kost į žvķ aš greiša beišnirnar ķ sķnum netbanka. Žaš er žvķ óraunhęft aš ętla aš vefverslanir stušli aš śtbreišslu Einfaldra netgreišslna fyrst ķ staš - žar er nęr aš horfa til einstaklinga og lķknarfélaga.

Lķknarfélög og samtök

Žaš fęrist ķ vöxt aš lķknarfélög og ašrir sambęrilegir ašilar noti Netiš ķ fjįröflunarskyni. Žar hafa żmsar leišir veriš farnar og ekki laust viš aš stundum megi gagnrżna öryggi, t.d. žegar ašeins er bešiš um reikningsnśmer og gengiš śt frį žvķ aš ekki séu brögš ķ tafli.

Meš Einföldum netgreišslum yršu allar slķkar safnanir mun aušveldari. Ašeins žyrfti aš setja upp einn tengil (mišaš viš įkvešna upphęš) og meš ašstoš "bankahlišs" getur hver notandi aušveldlega komist ķ sinn banka til aš ganga frį greišslunni.

Safnanir af žessum toga standa oft stutt yfir og žaš er kostnašarlega ekki raunhęft aš standa ķ uppsetningu dulkódunar frį grunni og/eša sérforritun. Einfaldar netgreišslur ęttu žvķ aš hitta ķ mark hér.

Ef til žess kemur aš ašeins hluti bankanna bjóši upp į einfaldar netgreišslur hefur žaš alls ekki sömu įhrif į safnanir lķknarfélaga og ķ tilviki verslananna. Fyrir žį sem ekki eiga kost į Einföldum netgreišslum (ef viškomandi hefur ekki ašgang aš netgreišsluvęddum heimabanka) getur lķknarfélagiš t.d. gefiš upp reikningsnśmer sitt og bešiš viškomandi aš framkvęma greišsluna "handvirkt". Lķknarfélag er ekki aš "tapa" neinu įžreifanlegu ef ekki er stašiš viš greišsluloforš - öfugt viš verslun sem aš sjįlfsögšu getur ekki sent pantaša vöru af staš nema hafa tryggingu fyrir aš stašiš verši viš greišslu.

Verši Einfaldar netgreišslur aš veruleika žyrftu slķk lķknarfélög ašeins statķska vefsķšu (hvorki dulkódun né körfuvirkni) meš tengli fyrir žį sem kost hafa į Einföldum netgreišslum. Fyrir ašra vęri einfaldlega stutt klausa: "Fyrir žį sem ekki hafa kost į einföldum netgreišslum er reikningsnśmer okkar XXXX-XX-XXXXX og kennitala XXXXXX-XXXX, og öll framlög eru vel žegin."

Einstaklingar

Gera mį rįš fyrir aš greišslubeišnir frį einstaklingum yršu tvenns konar; til kunningja og til "ókunnugra".

Ókunnugir

Meš greišslubeišni til ókunnugra į ég viš žaš žegar einstaklingur sem hefur eitthvaš aš bjóša į vefnum t.d. greinaskrif, frumsamda tónlist eša annaš, falast eftir greišslu frį "notendum".

Til dęmis mį hugsa sér aš einhverjir bjóši föstum lesendum pistla sinna upp į aš styrkja sig um nokkra hundraškalla, listamenn bjóši žeim sem lķkar viš verk žeirra aš greiša sér žóknun og fį ķ stašinn leyfi til aš prenta śt myndverk eša afrita tónlist.

Eins og Einföldum netgreišslum er lżst žarf ekki nema lįgmarksžekkingu į vefforritun til aš śtbśa einfalda "verslanavirkni" į nęrri hvaša vef sem er. Žannig verši t.d. ekki hęgt aš sękja nema sżnishorn śr lagi nema stašfesting hafi borist frį banka į aš greitt hafi veriš uppsett verš - eftir stašfestinguna opnist sķša meš fullum śtgįfum.

(Glöggir lesendur įtta sig eflaust į žvķ aš žetta sķšastnefnda felur ķ sér aš skilin milli einstaklinga og verslana verša óljós - en er žaš ekki hiš besta mįl ķ okkar opna hagkerfi?)

Kunningjainnheimta

Allir žekkja žaš žegar hópur kaupir saman gjöf, mįltķš eša annaš og einhver ķ hópnum tekur aš sér aš innheimta hlut hinna. Nśoršiš gerist žaš oft meš žvķ aš sendur er tölvupóstur žar sem gefiš er upp reikningsnśmer viškomandi og kennitala žannig aš skuldararnir geti millifęrt (ķ netbanka, gegnum sķma eša ķ śtibśi).

Ef greitt er meš netbanka er ferliš nokkurn vegin svona:

  1. Reikningsnśmer og kennitala skrifuš nišur į blaš (fyrir žį sem ekki hafa stįlminni)
  2. Slegin inn vefslóš viškomandi banka
  3. Gefiš upp notendanafn og lykilorš
  4. Valdar millifęrslur
  5. Valinn śttektarreikningur og upphęš
  6. Slegin inn kennitala, reikningsnśmer og skżring greišslu
  7. Millifęrsla stašfest

Meš Einföldum netgreišslum yrši ferliš mun einfaldara. Ķ upphaflega tölvupóstinum vęri URL meš öllum upplżsingum. Viš aš smella į žaš opnašist bankahliš žar sem smellt er į ķkon viškomandi banka. Gefiš upp notendanafn og lykilorš. Valinn śttektarreikningur og stašfest. (5 skref).

Fyrrnefnda leišin er alls ekki flókin - en žaš er nś einu sinni mannlegt ešli aš vilja einfalda hlutina. Mér segir svo hugur aš hafi menn um Einfaldar netgreišslur aš velja muni flestir velja žį leiš.

Eins og bankahlišinu er lżst ķ tķttnefndum stašli sé ég fyrir mér aš žar vęri mjög einfalt aš bjóša upp į žęgilega sķšu žar sem hęgt vęri aš slį inn reikningsnśmer og upphęš og sķšan bśi til URL sem hęgt er aš afrita og skella inn ķ tölvupóst.

Aškoma og įvinningur bankanna

Aušvitaš munu Einfaldar netgreišslur aldrei komast į koppinn ef bankarnir taka ekki žįtt ķ hugmyndinni.

Kostnašur

Rétt er aš taka žaš fram aš ég žekki lķtiš til forritunar ķslensku netbönkanna en ég myndi ętla aš breytingar į netbönkunum til aš geta bošiš upp į Einfaldar netgreišslur sé af stęršargrįšunni 3-5 dagar hjį forritara.

Einhver ašili žyrfti aš bjóša upp į bankahlišiš, ešlilegast finnst mér aš žaš vęri samstarfsverkefni bankanna sem taka žįtt ķ verkefninu. Žar yrši um aš ręša lįgmarkskostnaš viš hönnun og forritun - ašeins er spurning um žaš hversu mikiš veršur lagt ķ śtlitshönnun, forritun er nęstum engin. Hugsanlega mętti lįta auglżsingar fjįrmagna hżsingarkostnaš hlišsins.

Erfitt er aš įętla kynningarkostnaš. Gera mį rįš fyrir aš nżjungin kynni sig aš miklu leyti sjįlf žegar menn fara aš nota hana į Netinu. Žaš aš kynna Einfaldar netgreišslur fyrir hagsmunaašilum er ķ ešli sķnu ódżrt, ašeins žarf aš śtbśa einfalt kynningarefni - sér ķ lagi žegar stašallinn er tilbśinn og öllum ašgengilegur. Rįšlegt er aš kynna Einfaldar netgreišslur fyrir vefstofum - žęr kynna svo sķnum višskiptavinum lausnina.

Mig grunar aš kynningarkostnašurinn muni ašallega rįšast af žvķ hvaš markašsdeildir bankanna vilja slį sér hressilega į brjóst (ķ ljósi reynslunnar af fyrri netbyltingum ķ bankavišskiptum).

Beinn įvinningur

Lķkt og meš ašrar greišslur sem fara um bankakerfiš yršu innheimt žjónustugjöld af einföldum netgreišslum. Sjįlfsagt er aš aukin žęgindi séu veršlögš og ķ skjįmyndum Mįs er sżnt sem dęmi 50 krónur ķ fęrslugjald. Mér finnst žaš ekki óešlileg stęršargrįša fyrst ķ staš, svo er ešlilegt aš žóknunin lękki ef žjónustan veršur vinsęl (og startkostnašur hefur veriš greiddur nišur).

Mér sżnist ekki aš Einfaldar netgreišslur verši ódżrari fyrir bankana heldur en venjuleg višskipti ķ netbönkum žannig aš ekki felst neinn beinn hagur ķ žvķ aš hefšbundnar millifęrslur fęrist yfir ķ Einfaldar netgreišslur. Hins vegar finnst mér lķklegt aš veltan ķ heild muni smįm saman aukast meš fleiri greišslubeišnum - margar litlar fęrslur sem hver um sig skilar tekjum.

Nįi Einfaldar netgreišslur vinsęldum og śtbreišslu sżnist mér žaš liggja ķ augum uppi aš žvķ fylgi aukiš rafręnt flęši peninga og bankarnir ęttu aš hagnast į žvķ.

Óbeinn įvinningur

Meš žvķ aš bjóša upp į Einfaldar netgreišslur vęru bankarnir aš hękka žjónustustig sitt. Slķkt mį auglżsa og stęra sig af. Žótt allir bankarnir myndu hagnast į žvķ aš sem flestir vęru meš žętti mér ekki ólķklegt aš sį sem fyrstur veršur til geti skreytt sig žeim gullfjöšrum aš "vera ķ byrjunarlišinu" og haldiš į lofti framsękni sinni ķ tęknimįlum og žjónustu.

Til lengri tķma litiš gętu einföldu netgreišslurnar lagt sķn lóš į vogarskįlarnar ķ žvķ aš skapa "peningalaust" hagkerfi.

Takist aš koma upp öflugri žįtttöku ķ Einföldum netgreišslum myndi žaš vekja athygli erlendis og żta undir aš žekking og reynsla ķslensku bankanna verši śtflutningsvara.

Žaš fylgir opnum stöšlum aš enginn veršur rķkur į žvķ aš selja hugmyndina. Hins vegar getur sérfręšižekking skapaš tekjur, hvort sem žęr koma frį innlendum ašilum sem vilja taka upp Einfaldar netgreišslur eša hugsanlega erlendum.

Sķšast en ekki sķst mį nefna yfirvofandi samkeppni erlendis frį.

Ógnin af Paypal risanum

Ķslenskt bankakerfi er einstakt hvaš allar samtengingar varšar. Millifęrslur milli einstaklinga eru (mér vitanlega) hvergi ķ heiminum einfaldari en hér.

Fyrir vikiš hafa sprottiš upp į netinu leišir til aš "halda framhjį" bönkunum meš nżjum mišlęgum sjóšum. Žar fer fremst ķ flokki Paypal fyrirtękiš sem er rįšandi ķ višskiptum milli einstaklinga į Netinu, t.d. į uppbošsvefjum į borš viš ebay.

Paypal byggir ķ stuttu mįli į žvķ aš kreditkort eru notuš sem greišsluleiš. Greišslubeišnir eru afgreiddar gegnum Paypal į svipašan hįtt og lżst er ķ Einfalda netgreišslustašlinum. Inneignir eru ķ vörslu Paypal žar til žęr eru leystar śt og žvķ virkar Paypal ķ raun sem stór banki.

Fyrst ķ staš einbeitti Paypal sér aš Bandarķkjunum en er nś fariš aš hasla sér völl vķša um heim, žar į mešal ķ Evrópu.

Enn sem komiš er bżšur Paypal ekki upp į višskipti ķ ķslenskum krónum en ef til žess kemur myndi fyrirtękiš öšlast grķšarlega sterka stöšu į ķslenskum netmarkaši. Žegar kemur aš višskiptum milli einstaklinga er žaš freistandi kostur aš eiga möguleika į žvķ aš skipta viš fólk śt um allan heim ķ sama kerfi og mašur rukkar félagana fyrir pizzu.

Mér sżnist aš ef Paypal bżšst hér heima įn žess aš bankarnir séu tilbśnir meš svar verši nęstum ómögulegt fyrir žį aš nį ķ skerf af žeirri köku. Eftir aš notendur taka upp Paypal veršur mjög erfitt aš sannfęra žį um kosti žess aš skipta yfir.

Ef hins vegar tekst aš afla Einföldum netgreišslum fylgis mešan žaš er einrįtt į markašnum og byggja upp notendahóp gildir gamla reglan um krķtķskan massa: Ef allir félagar mķnir nota hvort eš er Einfaldar netgreišslur er engin įstęša fyrir mig aš taka upp annaš kerfi nema žaš bjóši eitthvaš verulega fram yfir.

Nišurstaša

Žaš er skošun mķn aš ķslensku bankarnir ęttu aš ķhuga žaš vandlega aš taka žįtt ķ Einföldum netgreišslum. Įhęttan er lķtil sem engin; lķtill kostnašur og öryggisžįtturinn traustur. Žaš er ekki aušvelt aš reikna beinan hagnaš af žįtttöku ķ verkefninu en aš mķnu viti réttlętir mögulegur įvinningur žįtttökukostnašinn.

Ómögulegt er fyrir mig aš fullyrša um žaš hvort Paypal eša ašrir sambęrilegir ašilar munu eiga eftir aš herja į markašinn eša hvort ķslensku bankarnir gętu haft tekjur af samstarfi viš žį. Hins vegar er ljóst aš bankarnir munu einir sitja aš peningalegum hagnaši af Einföldum netgreišslum - ekki er um aš ręša nein leyfisgjöld eša annan umbošskostnaš.

Mér finnast hugmyndirnar um Einfaldar netgreišslur mjög įhugaveršar og mér sżnist aš ef hęgt veršur aš hrinda žeim ķ framkvęmd muni allir hagnast į žvķ, jafnt almennir notendur sem bankarnir.

©2002 Žórarinn Stefįnsson (toro@strik.is)